محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
456
تحفه خانى ( فارسى )
و اگر حدوث ورم در جانب محدب جگر باشد بايد كه همه عنايت و اهتمام معالج مصروف بادرار بول عليل باشد به دادن جلّاب و شربت از تخم كاسنى و دو مثقال و قند سفيد هفت مثقال اول تخم كاسنى بر وجهى كه رسم و عادتست در قدرى آب طبخ كرده از كرپاس گذرانيده و مغز تخم خيارين و مغز تخم خربزه از هريك هفت مثقال نيك كوفته در گوشه لتّه بسته درين مطبوخ بايد ماليد تا شيره بيرون آيد و قند مذكور به آن آميخته بر نهار بايد اختيار كرد و شربت از سكنجبين بزورى معتدل هفت مثقال يا پانزده مثقال عرق كاسنى بايد داد و يا به عرق كثوث بايد داد به مقدار مذكور و يا ازين سفوف كه مذكور مىگردد بايد داد اجزاى آن ريوند چينى يك مثقال گل سرخ و زرك از هريك دو مثقال و تخم كاسنى دو مثقال مغز دانه كدو و مغز تخم خربزه و گلنار از هريك هفت مثقال باديان و تخم كرفس از هريك دو مثقال مجموع ادويه كوفته و پيخته هر صباح بر نهار دو مثقال در عرق كاسنى بايد خوردن قرصى كه درين علت نفع بليغ رساند خصوصا كه ورم در جانب محدب جگر باشد تخم كاسنى و مغز تخم خربزه و تخم كثوث از هريك دو مثقال طباشير يك مثقال و ريوند چينى دو دانگ لك . . . و نيم مثقال مجموع ادويه نيك كوفته و به عرق كاسنى و يا به آب عنب الثعلب خمير كرده قرصها بايد ساخت و مقدار خوردن يك مثقال است در عرق كاسنى و ماء الجبن كه بسكنجبين بريده باشند درين علت نافع است و اگر ورم جگر حار صفراوى باشد علامت او تشنگى بافراط است و قلق و كرب كه مراد غم و اندوه و تلواسه است و سوختن محل ورم و درد به قوت و تپ تيز و سرعت نبض و زردى رنگ بول و ناريه آن و گاه حدوث قى صفراوى و اختلافى و مراد باختلاف رفتن شكم است از غير خون و اكثر به جهت فساد غذاست و براز صفراوى